వారాహీ నవరాత్రులు అంతరార్ధం
శ్రీమాత్రే నమః। శ్రీ వారాహ్యై నమః।
సనాతన ధర్మంలో సంవత్సరానికి ఒక్కసారి మాత్రమే నవరాత్రులు వస్తాయని చాలామంది భావిస్తారు. అయితే శాక్త సంప్రదాయం ప్రకారం సంవత్సరంలో ప్రధానంగా నాలుగు నవరాత్రులు ఆచరింపబడుతున్నాయి. వసంత ఋతువులో వచ్చే చైత్ర నవరాత్రులు, శరదృతువులో వచ్చే శారదీయ నవరాత్రులు ప్రజలందరికీ విస్తృతంగా పరిచితమైనవి. మాఘమాసంలో ఒకటి, ఆషాఢమాసంలో మరొకటి గుప్త నవరాత్రులుగా సంప్రదాయంలో ప్రసిద్ధి పొందాయి.
ఆషాఢ శుక్లపక్షంలో ఆచరించే గుప్త నవరాత్రులను కొన్ని శ్రీవిద్యా–శాక్త సంప్రదాయాలలో వారాహీ నవరాత్రులు అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ కాలంలో జగన్మాత యొక్క రక్షణశక్తి, దండనశక్తి, ధర్మస్థాపనశక్తి, అజ్ఞాననాశకశక్తి స్వరూపంగా శ్రీ వారాహీదేవిని భక్తితో ఆరాధిస్తారు.
2026 సంవత్సరంలో వారాహీ నవరాత్రులు జూలై 15వ తేదీ నుండి జూలై 23వ తేదీ వరకు ఆచరింపబడుతున్నాయి. అయితే తిథుల వ్యాప్తి, తిథిక్షయం లేదా తిథివృద్ధి ప్రాంతానుసారం కనిపించవచ్చు. అందువల్ల పూజలు, వ్రతాలు, పారణ మొదలైన వాటికి స్థానిక దృగ్గణిత పంచాంగాన్ని, కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని, గురువుల సూచనను అనుసరించడం శ్రేయస్కరం.
*వారాహీదేవి ఎవరు?
శ్రీ వారాహీదేవి పరాశక్తి యొక్క మహిమాన్విత రూపం. ఆమెను కేవలం వరాహముఖం కలిగిన ఒక దేవతగా మాత్రమే అర్థం చేసుకోకూడదు. వరాహస్వరూపంలో భూమిని ఉద్ధరించిన శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క కార్యశక్తి, జగన్మాత యొక్క రక్షణశక్తితో అభిన్నంగా వ్యక్తమైనప్పుడు అది వారాహీ తత్త్వంగా దర్శించబడుతుంది.
వరాహావతారంలో శ్రీమహావిష్ణువు ప్రళయజలాలలో మునిగిపోయిన భూమిని తన దంష్ట్రలపై ధరించి ఉద్ధరించాడు. అదే విధంగా వారాహీదేవి మనిషిని అజ్ఞానం, భయం, అధర్మం, దౌర్బల్యం, నిరాశ, అంతఃశత్రువులు అనే పాతాళస్థితి నుండి పైకి తీసుకువచ్చే దివ్యశక్తికి ప్రతీక.
దేవీమాహాత్మ్యంలో వారాహీదేవి
మార్కండేయ పురాణాంతర్గతమైన దేవీమాహాత్మ్యంలో అసురసంహార సమయంలో వివిధ దేవతల శక్తుల నుండి మాతృకలు ఆవిర్భవించినట్లు చెప్పబడింది. శ్రీమహావిష్ణువు వరాహస్వరూపానికి సంబంధించిన శక్తి వారాహీగా అవతరించింది.
గృహీత్వా తు మహాచక్రం దంష్ట్రోద్ధృతవసుంధరా ।
వారాహీ రూపమాస్థాయ స్థితా తత్రాభ్యుపాగతా ॥
భావం….
మహాచక్రాన్ని ధరించి, తన దంష్ట్రతో భూమిని ఉద్ధరించిన వరాహస్వరూపాన్ని స్వీకరించి వారాహీదేవి దేవీ సైన్యంలో ప్రత్యక్షమైంది.
దేవీమాహాత్మ్యంలోని నారాయణీస్తుతిలో జగన్మాతను వారాహీ స్వరూపిణిగా స్తుతిస్తూ ఇలా నమస్కరించారు—
గృహీతోగ్రమహాచక్రే దంష్ట్రోద్ధృతవసుంధరే ।
వరాహరూపిణి శివే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥
గృహీతోగ్రమహాచక్రే దంష్ట్రోద్ధృతవసుంధరే ।
వరాహరూపిణి శివే నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥
భావం: ఉగ్రమైన మహాచక్రాన్ని ధరించి, దంష్ట్రతో భూమిని ఉద్ధరించిన వరాహరూపిణీ! మంగళస్వరూపిణీ! నారాయణీ! నీకు నమస్కారం.
ఈ శ్లోకంలో వారాహీదేవి యొక్క మూడు ప్రధాన తత్త్వాలు కనిపిస్తాయి:
మహాచక్రధారణ — కాలచక్రాన్ని, ధర్మచక్రాన్ని నడిపించే శక్తి.
భూమి ఉద్ధరణం — పతనస్థితి నుండి జీవులను రక్షించి పైకి తీసుకురావడం.
శివా–నారాయణీ స్వరూపం — మంగళకరమైన పరాశక్తి; విష్ణుశక్తితో అభిన్నమైన దేవీమాత.
💐💐💐💐💐💐
సప్తమాతృకలలో వారాహీ
బ్రాహ్మీ, మాహేశ్వరీ, కౌమారీ, వైష్ణవీ, వారాహీ, ఐంద్రి, చాముండా అనే దేవీశక్తులు సాధారణంగా సప్తమాతృకలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. కొన్ని సంప్రదాయాలలో నారసింహీ లేదా మహాలక్ష్మిని చేర్చి అష్టమాతృకలుగా కూడా ఆరాధిస్తారు.
సప్తమాతృకలు కేవలం యుద్ధదేవతలు కావు. అవి మనిషిలోని ఏడు రకాల దైవీశక్తులకు ప్రతీకలు. వాటిలో వారాహీదేవి స్థిరత్వం, ధైర్యం, కార్యసిద్ధి, రక్షణ, శత్రునిగ్రహం, భూసంపద పరిరక్షణ, ధర్మపాలన అనే శక్తులను సూచిస్తుంది.
💐
దండనాథా వారాహీ
శ్రీవిద్యా సంప్రదాయంలో శ్రీలలితా మహాత్రిపురసుందరీ దేవి జగత్సామ్రాజ్యానికి మహారాజ్ఞి. ఆమె సేనకు నాయకత్వం వహించే మహాశక్తి దండనాథా వారాహీ. “దండం” అంటే కేవలం శిక్ష కాదు. అది ధర్మశాసనం, క్రమశిక్షణ, న్యాయస్థాపన, దుష్టనిగ్రహం, శిష్టరక్షణ అనే విస్తృతమైన భావాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
లలితాసహస్రనామంలో జగన్మాతను
పంచమీ పంచభూతేశీ పంచసంఖ్యోపచారిణీ ।
అని స్తుతిస్తారు.
ఇక్కడ పంచమీ అనే నామం శ్రీవిద్యా సంప్రదాయ వ్యాఖ్యానాలలో దండనాథా వారాహీతో అనుసంధానించబడుతుంది. అందువల్ల వారాహీదేవి ఆరాధనలో పంచమీ తిథికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఏర్పడింది.
లలితాసహస్రనామంలోని దేవీసేనావర్ణనలో—
కిరిచక్రరథారూఢదండనాథాపురస్కృతా ।
అనే నామం కనిపిస్తుంది.
భావం: కిరిచక్రం అనే రథాన్ని అధిరోహించిన దండనాథా దేవి ముందు నడుస్తుండగా, శ్రీలలితా పరమేశ్వరి తన దివ్యసేనతో భండాసురునిపై యుద్ధానికి బయలుదేరింది.
“కిరి” అనే పదానికి వరాహంతో సంబంధమైన అర్థం ఉంది. అందువల్ల కిరిచక్రరథారూఢ దండనాథా అనే స్వరూపం వారాహీదేవికి సంబంధించినదిగా శ్రీవిద్యా సంప్రదాయం వివరిస్తుంది.
💐💐💐💐💐💐
వారాహీ నవరాత్రులను “గుప్త నవరాత్రులు” అని ఎందుకు అంటారు?
“గుప్తం” అంటే ప్రజలకు తెలియకుండా రహస్యంగా చేయడం మాత్రమే కాదు. అంతర్ముఖంగా, ఆడంబరరహితంగా, ఆత్మపరిశీలనతో, మంత్రార్థచింతనతో చేసే సాధన కూడా గుప్తసాధనే.
శారదీయ నవరాత్రులు ఉత్సవాలు, అలంకారాలు, సామూహిక పూజలతో ప్రసిద్ధి చెందగా, ఆషాఢ గుప్త నవరాత్రులు సాధారణంగా నిశ్శబ్ద ఉపాసన, జపం, ధ్యానం, నియమం, అంతఃకరణ శుద్ధికి అనుకూలమైన కాలంగా భావించబడతాయి.
కాని “గుప్త నవరాత్రులు” అనే పేరును ఆధారంగా చేసుకొని, గురువు ఉపదేశం లేకుండా రహస్య తాంత్రిక ప్రయోగాలు చేయకూడదు. సాధారణ గృహస్థ భక్తుడు దీపారాధన, దేవీనామస్మరణ, లలితాసహస్రనామ పారాయణం, దేవీమాహాత్మ్య పారాయణం, సాత్త్విక నైవేద్యం, దానం, ధర్మాచరణ ద్వారా వారాహీదేవిని భక్తితో ఆరాధించవచ్చు
ఉపనిషత్తులలో శక్తితత్త్వం
ప్రధాన ఉపనిషత్తులలో “వారాహీ నవరాత్రులు” అనే ఉత్సవం ప్రత్యక్షంగా పేర్కొనబడలేదు. అయితే జగత్తుకు మూలమైన పరాశక్తి తత్త్వం అనేక ఉపనిషత్తులలో వివరించబడింది.
కేనోపనిషత్తులో దేవతలకు బ్రహ్మతత్త్వాన్ని బోధించిన జ్ఞానస్వరూపిణి ఉమా హైమవతీగా ప్రత్యక్షమవుతుంది—
స తస్మిన్నేవాకాశే స్త్రియమాజగామ బహుశోభమానాముమాం హైమవతీమ్ ।
తాం హోవాచ కిమేతద్యక్షమితి
భావం: ఇంద్రుడు ఆకాశంలో అత్యంత ప్రకాశవంతమైన ఉమా హైమవతిని దర్శించి, ఆ యక్షస్వరూపం ఎవరో ఆమెను అడిగాడు. పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని దేవతలకు తెలియజేసినది దేవీశక్తియే.
దేవ్యుపనిషత్తులో దేవి తన విశ్వరూపాన్ని ప్రకటిస్తూ—
అహం బ్రహ్మస్వరూపిణీ ।
మత్తః ప్రకృతిపురుషాత్మకం జగత్ ।అహం బ్రహ్మస్వరూపిణిని.
నా నుండే ప్రకృతి–పురుషాత్మకమైన జగత్తు ఉద్భవించింది.
అని తెలియజేస్తుంది.
అందువల్ల వారాహీదేవిని పరబ్రహ్మకు భిన్నమైన ఒక పరిమిత దేవతగా కాకుండా, పరాశక్తి యొక్క రక్షణాత్మక కార్యరూపంగా దర్శించాలి.
భగవద్గీతలో శక్తి తత్త్వం
భగవద్గీతలో “వారాహీ” అనే పేరు ప్రత్యక్షంగా కనిపించకపోయినా, ధర్మరక్షణ కోసం భగవంతుడు స్వీకరించే దివ్యశక్తి తత్త్వం స్పష్టంగా చెప్పబడింది—
పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్ ।
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే ॥
— భగవద్గీత 4.8»పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్ ।
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సంభవామి యుగే యుగే ॥
భావం: సాధువులను రక్షించడానికి, దుష్టులను నాశనం చేయడానికి, ధర్మాన్ని స్థాపించడానికి భగవంతుడు యుగయుగాలలో అవతరిస్తాడు.
ఈ శిష్టరక్షణ–దుష్టనిగ్రహ–ధర్మస్థాపన లక్షణాలే వారాహీదేవి దండనాథా స్వరూపంలో కనిపిస్తాయి.
భగవంతుడు జగత్తుకు తండ్రి మాత్రమే కాక తల్లి కూడా అని గీత తెలియజేస్తుంది—
పితాహమస్య జగతో మాతా ధాతా పితామహః ।
— భగవద్గీత 9.17»
భావం: ఈ జగత్తుకు తండ్రిని, తల్లిని, పోషకుడిని, పితామహుడిని నేనే.
అందువల్ల పరమాత్మను మాతృస్వరూపంగా ఆరాధించడం వేదాంత విరుద్ధం కాదు. భక్తుని భావానికి అనుగుణంగా ఒకే పరబ్రహ్మ తల్లి, తండ్రి, గురువు, రక్షకుడు, జ్ఞానస్వరూపుడుగా ఆరాధింపబడుతుంది.
శ్రీమద్భాగవతంలో వరాహతత్త్వం
శ్రీమద్భాగవతం తృతీయస్కంధంలో వరాహావతారం విస్తృతంగా వర్ణించబడింది. హిరణ్యాక్షుడు భూమిని గర్భోదకంలో ముంచినప్పుడు, శ్రీమహావిష్ణువు వరాహస్వరూపంలో అవతరించి భూదేవిని ఉద్ధరించాడు.
ఈ కథకు కేవలం భౌతిక భూమిని పైకి తేవడమే భావం కాదు. అధర్మంలో మునిగిపోయిన జీవచైతన్యాన్ని దైవశక్తి ఉద్ధరిస్తుంది అనే ఆధ్యాత్మిక సందేశం కూడా ఉంది. వారాహీదేవి ఉపాసనలో ఈ ఉద్ధరణతత్త్వానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం ఉంది.
రామాయణం, మహాభారతం మరియు వారాహీ తత్త్వం
వాల్మీకి రామాయణంలో “వారాహీ నవరాత్రులు” అనే ప్రత్యేక ఆచరణ ప్రత్యక్షంగా కనిపించదు. అయినప్పటికీ శ్రీరాముని జీవితం మొత్తం ధర్మరక్షణ, దుష్టనిగ్రహం, సంకల్పబలం, శరణాగతరక్షణ అనే విలువలకు ప్రతీక. ఇవే వారాహీదేవి దండనాథా తత్త్వంలోనూ కనిపిస్తాయి.
మహాభారతంలో దేవీమాత ఆరాధనకు సంబంధించిన దుర్గాస్తుతులు, మాతృకల ప్రస్తావనలు ఉన్నాయి. యుద్ధానికి ముందు దైవానుగ్రహాన్ని ప్రార్థించడం అంటే కేవలం బాహ్యశత్రువులపై విజయం కోరడం కాదు. కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం, మదం, మాత్సర్యం అనే అంతఃశత్రువులపై విజయం కోరడం కూడా దైవీ ఉపాసనలో ప్రధాన భాగం.
కాబట్టి రామాయణం, మహాభారతం, గీతలోని ధర్మరక్షణ వాక్యాలను వారాహీ నవరాత్రులతో అనుసంధానించవచ్చు. అయితే ఆ గ్రంథాలలో “వారాహీ నవరాత్రులు ఇలా చేయాలి” అని ప్రత్యక్షంగా చెప్పబడిందని ప్రకటించడం శాస్త్రసమ్మతం కాదు.
వారాహీదేవి రూపంలోని తాత్త్విక సందేశం
వారాహీదేవి వరాహముఖం భూమిలో లోతుగా దాగినదానిని వెలికి తీయగల వివేకశక్తికి ప్రతీక. మనస్సులో దాగి ఉన్న భయం, దుర్వాసన, అహంకారం, అసూయ, నిస్సహాయతలను వెలికి తీసి శుద్ధి చేయడం వారాహీ ఉపాసన యొక్క అంతరార్థం.
ఆమె ధరించే చక్రం — ధర్మచక్రం, కాలచక్రం, వివేకశక్తి.
దండం — క్రమశిక్షణ, నియమం, న్యాయం.
పాశం — చెదిరిపోయే మనస్సును నియంత్రించడం.
అంకుశం — ఇంద్రియాలను సరైన మార్గంలో నడిపించడం.
హలం — మనస్సు అనే క్షేత్రాన్ని సంస్కరించడం.
ముసలం — దృఢమైన అహంకారాన్ని ఛేదించడం.
దంష్ట్రలు — అధర్మాన్ని నిర్మూలించి ధర్మాన్ని ఉద్ధరించడం.
అందువల్ల వారాహీదేవి రూపం భయపెట్టే రూపం కాదు. భక్తులను భయాల నుండి విడిపించి, దుష్టశక్తులను భయపెట్టే అభయ–రక్షణ స్వరూపం.
గృహస్థులు ఎలా ఆచరించాలి?
వారాహీ నవరాత్రులలో గృహస్థులు ఉదయం లేదా సాయంత్రం శుచిగా స్నానం చేసి, పూజామందిరంలో దీపం వెలిగించి, గణపతిని, గురువును, ఇష్టదైవాన్ని స్మరించి వారాహీదేవికి నమస్కరించవచ్చు.
సాధారణ భక్తులు—
“ఓం శ్రీ వారాహ్యై నమః”
అనే నామమంత్రాన్ని భక్తితో జపించవచ్చు. ఇది సాధారణ నమస్కారరూపమైన నామమంత్రం. అయితే ప్రత్యేక బీజాక్షరాలతో కూడిన వారాహీ మంత్రాలు, న్యాసాలు, యంత్రారాధన, పురశ్చరణ, హోమం, రాత్రికాల తాంత్రిక సాధనలు మొదలైనవి సద్గురువు ఉపదేశం లేకుండా చేయకూడదు.
ప్రతిరోజూ లలితాసహస్రనామం, దేవీమాహాత్మ్యంలోని నారాయణీస్తుతి, దేవీసూక్తం, దుర్గాసూక్తం లేదా సరళమైన దేవీ స్తోత్రాలను పారాయణం చేయవచ్చు. పుష్పాలు, పండ్లు, పాలు, బెల్లం, పాయసం లేదా కుటుంబాచారానికి అనుగుణమైన సాత్త్విక నైవేద్యాన్ని సమర్పించవచ్చు.
ఈ నవరాత్రుల్లో పాటించవలసిన అంతరంగ నియమాలు*
వారాహీదేవిని ఆరాధించడం అంటే ఇతరులపై విజయం కోరడం మాత్రమే కాదు. ముందుగా మనలోని దోషాలపై విజయం సాధించాలి.
అసత్యాన్ని విడిచి సత్యాన్ని ఆచరించాలి.
క్రోధాన్ని తగ్గించి క్షమను పెంపొందించాలి.
అన్యాయాన్ని విడిచి ధర్మానికి అండగా నిలవాలి.
భయాన్ని విడిచి దైవవిశ్వాసాన్ని పెంపొందించాలి.
అహంకారాన్ని విడిచి వినయాన్ని అలవరచుకోవాలి.
ద్వేషాన్ని విడిచి లోకక్షేమాన్ని కోరాలి.
ఆడంబరాన్ని విడిచి అంతర్ముఖతను పెంపొందించాలి.
వారాహీదేవి దండనాథా. కాబట్టి ఆమె ఉపాసకుడు ముందుగా తన జీవితంలో కాలక్రమం, వాక్సంయమం, ఆహారనియమం, ఆర్థికనిజాయితీ, వృత్తిధర్మం, కుటుంబబాధ్యత, సామాజికన్యాయం అనే క్రమశిక్షణను పాటించాలి. నియమం లేని జీవితం గడుపుతూ కేవలం మంత్రజపం ద్వారా దేవి అనుగ్రహాన్ని కోరడం ఉపాసన యొక్క అసలు ఉద్దేశం కాదు.
వారాహీ నవరాత్రుల నిజమైన ఫలితం
వారాహీదేవి అనుగ్రహం అంటే కేవలం శత్రువులు నశించడం, కోర్టు కేసుల్లో గెలవడం, ధనం రావడం లేదా అధికారప్రాప్తి మాత్రమే కాదు. నిజమైన అనుగ్రహం—
సరైన నిర్ణయం తీసుకునే వివేకం,
ధర్మమార్గంలో నడిచే ధైర్యం,
అన్యాయాన్ని ఎదుర్కొనే శక్తి,
మనస్సును నియంత్రించే క్రమశిక్షణ,
పతనస్థితి నుండి తిరిగి పైకి లేచే ఆత్మవిశ్వాసం,
సర్వజీవులలో జగన్మాతను దర్శించే విశాలదృష్టి.
ప్రళయజలాలలో మునిగిన భూమిని వరాహమూర్తి ఉద్ధరించినట్లే, అజ్ఞానంలో మునిగిన మన జీవితాన్ని జ్ఞానభూమిపై నిలబెట్టే దివ్యశక్తి శ్రీ వారాహీదేవి.
ఈ పవిత్ర నవరాత్రులలో జగన్మాతను భయంతో కాకుండా భక్తితో, ప్రదర్శనతో కాకుండా అంతర్ముఖతతో, స్వార్థంతో కాకుండా లోకక్షేమ సంకల్పంతో ఆరాధిద్దాం.
సర్వమంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థసాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥సర్వమంగళ మాంగల్యే శివే సర్వార్థసాధికే ।
శరణ్యే త్ర్యంబకే గౌరి నారాయణి నమోఽస్తు తే ॥
సర్వమంగళాలను ప్రసాదించే మంగళస్వరూపిణీ! సమస్త పురుషార్థాలను అనుగ్రహించే శివస్వరూపిణీ! శరణాగతులను రక్షించే త్ర్యంబకా! గౌరీ! నారాయణీ! నీకు నమస్కారం.
శ్రీ వారాహీదేవి అనుగ్రహంతో సమస్త లోకాలు సుఖశాంతులతో వర్ధిల్లుగాక!
Leave a Reply