గ‌ణేష్ నవరాత్రులు - ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, ఉపాసన - సంస్కార దీక్ష‌

గ‌ణేష్ నవరాత్రుల యొక్క విశేషాన్ని విషయపరిజ్ఞానాన్ని పూర్తిస్థాయిలో అవగాహన చేసుకునేందుకు వినాయ‌క చ‌వితి సంద‌ర్భంగా ఐదు రోజుల పాటు ఐదు భాగాలుగా ఇవ్వాల‌ని నిర్ణ‌యం తీసుకున్నాము. వ‌రుస‌గా ఐదు రోజులు పాటు న్యూస్ ఇన్ లో వ‌చ్చే ఈ భాగాను పూర్తి స్థాయిలో అవ‌గాహ‌న చేసుకుని మ‌న సంస్కృతి సాంప్ర‌దాయాల‌ను కొన‌సాగించాల‌ని భావిస్తున్నాము. ఆధునిక జీవ‌న శైలిలో భాగంగా ఇప్ప‌టికే పండ‌గ‌ల ప్ర‌భావం, ప్రాశస్య్తం తెలియ‌చేయాల‌ని ఈ నిర్ణ‌యం తీసుకున్నాంఉ గ‌మ‌నించ‌గ‌ల‌రు. ఐదు రోజుల పాటు ఉద‌యం 6 గంట‌ల‌కు గ‌ణ‌ప‌తి న‌వ‌రాత్రుల విశేషాలు వ‌రుస‌గా చ‌ద‌వండి…అవ‌గాహ‌న క‌ల్పించుకోండి….

పార్ట్- 2

గణపతిని ఎన్ని రోజులు ఉంచాలి? నిమజ్జనం ఎప్పుడు? మంగళవారం, శుక్రవారం చేయవచ్చా?*

గణపతి నవరాత్రులు — ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, ఉపాసన–సంస్కార దీక్ష
ఎన్ని రోజులు ఉంచాలి? నిమజ్జనం ఎప్పుడు చేయాలి?

శ్రీ గణేశాయ నమః

గణపతి ఉత్సవం ప్రారంభమైన తరువాత చాలామందికి వచ్చే సందేహం—

వినాయకుడిని ఎన్ని రోజులు ఉంచాలి….?

ఒకరోజా?
మూడు రోజులా?
ఐదు రోజులా?
ఏడు రోజులా?
తొమ్మిది రోజులా?
అనంత చతుర్దశి వరకా?

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం తెలుసుకోవాలి.

ప్రతి కుటుంబమూ, ప్రతి మండపమూ తప్పనిసరిగా తొమ్మిది రోజులే గణపతిని ఉంచాలని ఒకే విధమైన సార్వత్రిక శాస్త్రనియమం లేదు.

దేశాచారం, కులాచారం, కుటుంబాచారం, స్థానిక సంప్రదాయం, చేసిన సంకల్పం, అనుసరించే ప్రతిష్ఠా – పూజావిధానం ఆధారంగా ఉత్సవకాలంలో భేదాలు కనిపిస్తాయి.

కొన్ని కుటుంబాలలో చవితినాడు పూజ పూర్తిచేసి నిర్ణీత సమయంలో విసర్జిస్తారు.

మరికొన్ని సంప్రదాయాలలో 3, 5, 7 లేదా 9 రోజులపాటు ఆరాధిస్తారు.

కొన్ని ప్రాంతాలలో అనంత చతుర్దశి వరకు ఉత్సవం కొనసాగుతుంది.

అందువల్ల—

ఎన్ని రోజులు ఉంచామన్నది కంటే, ఉంచినన్ని రోజులు ఎంత నియమంతో ఆరాధించామన్నది ముఖ్యం.

ప్రతిష్ఠించిన తరువాత బాధ్యత ఉంటుంది

గణపతిని మండపంలో ప్రతిష్ఠించి—

ఉదయం తలుపులు తెరిచి,
రాత్రి హారతి ఇచ్చి,
మధ్యలో దేవుడిని పట్టించుకోకుండా ఉండటం ఉత్సవం కాదు.

సంకల్పించిన కాలమంతా సాధ్యమైనంత నియమంతో

పూజ
నైవేద్యం
దీపారాధన
హారతి
మంత్రపఠనం
స్తోత్రపఠనం
భజన
నామసంకీర్తన
జరగాలి.

ప్రతిష్ఠకు ఎంత ప్రాధాన్యమో, ప్రతిష్ఠించిన తరువాత చేసే నిత్యారాధనకూ అంతే ప్రాధాన్యం.

మంగళవారం లేదా శుక్రవారం నిమజ్జనం చేయవచ్చా?

ఈ విషయంలో అనవసరమైన భయం చాలామందిలో ఉంది.

మంగళవారం దేవుడిని కదిలించకూడదు.

శుక్రవారం వినాయకుడిని నిమజ్జనం చేయకూడదు.

అనే మాటలు వినిపిస్తుంటాయి.

కానీ వీటిని సార్వత్రిక శాస్త్రనియమాలుగా భావించకూడదు.

విసర్జన విషయంలో ప్రధానంగా పరిశీలించవలసినవి—

తిథి, సంకల్పించిన ఉత్సవకాలం, కుటుంబాచారం, స్థానిక సంప్రదాయం మరియు అనుసరించే పూజావిధానం.

శాస్త్రోక్తంగా నిర్ణయించుకున్న విసర్జన దినం మంగళవారం లేదా శుక్రవారం వచ్చినంత మాత్రాన కేవలం ఆ వారాన్ని కారణంగా చూపి విసర్జన చేయరాదు అని సార్వత్రికంగా చెప్పడం సముచితం కాదు.

సందేహం ఉన్న సందర్భంలో తమ కుటుంబ పురోహితుడు లేదా ధర్మశాస్త్రజ్ఞుని సంప్రదించి తిథి–కాల నిర్ణయం చేసుకోవడం ఉత్తమం.

దేవతారాధనలో భయంకంటే శాస్త్రజ్ఞానం ముఖ్యం.

నిమజ్జనం అంటే దేవుడిని పంపించివేయడం కాదు

మట్టితో ఒక రూపాన్ని నిర్మిస్తాం.

ఆ రూపంలో దైవసాన్నిధ్యాన్ని భావించి భక్తితో ఆరాధిస్తాం.

చివరకు శాస్త్రోక్తంగా ఉద్వాసన చేసి ఆ రూపాన్ని తిరిగి ప్రకృతిలో లయం చేస్తాం.
రూపం వస్తుంది — రూపం వెళుతుంది.*
తత్త్వం మాత్రం నిత్యం.*
అందువల్ల నిమజ్జన సమయంలో కూడా మనస్సులో భక్తి ఉండాలి.
విగ్రహాన్ని నిమజ్జనం చేస్తాం — గణపతితత్త్వాన్ని కాదు.*
ఆయన ప్రసాదించిన బుద్ధి, వివేకం, నియమం, భక్తి మన హృదయంలో నిలిచి ఉండాలి.

వాసు ముక్తినూత‌ల పాటి