గణేష్ నవరాత్రుల యొక్క విశేషాన్ని విషయ పరిజ్ఞానాన్ని అవగాహన చేసుకునేందుకు వినాయక చవితి సందర్భంగా ఐదు రోజుల పాటు ఐదు భాగాలుగా ఇవ్వాలని నిర్ణయం తీసుకున్నాము. వరుసగా ఐదు రోజులు పాటు న్యూస్ ఇన్ లో వచ్చే ఈ భాలగాను అవగాహన చేసుకుని మన సంస్కృతి సాంప్రదాయాలను కొనసాగించాలని భావిస్తున్నాము. ఆధునిక జీవన శైలిలో భాగంగా ఇప్పటికే పండగల ప్రభావం, ప్రాశస్య్తం అందిరకీ తెలియచేయాలని ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నాం. ఐదు రోజుల పాటు ఉదయం 6 గంటలకు గణపతి నవరాత్రుల విశేషాలు వరుసగా చదవండి..
సోమవారం – పార్ట్ 1
గణపతి ఉత్సవం ఎందుకు? గణపతి తత్త్వం ఏమిటి?*
శ్రీగణేశాయ నమః
భాద్రపద శుక్ల చవితి సమీపిస్తే వీధులు, కాలనీలు, అపార్ట్మెంట్లు, దేవాలయాలు గణపతి ఉత్సవాలకు సిద్ధమవుతాయి.
విగ్రహాలు వస్తాయి. మండపాలు వెలుస్తాయి. అలంకరణలు జరుగుతాయి. పిల్లల్లో ఉత్సాహం మొదలవుతుంది.
అయితే ఈ సందడిలో మనం ఒక ముఖ్యమైన ప్రశ్న వేసుకోవాలి —
మనం గణపతిని కేవలం ఉత్సవానికి ఆహ్వానిస్తున్నామా?
లేక మన జీవితంలో దైవభావాన్ని ప్రతిష్ఠించుకుంటున్నామా?
ఈ రెండింటి మధ్య చాలా తేడా ఉంది.
వినాయక చవితి కేవలం సామూహిక వేడుక కాదు.
అది గణపతి ఉపాసన.
అది నియమం.
అది భక్తి.
అది సంస్కారం.
అది పిల్లలకు ధర్మాన్ని పరిచయం చేసే అపూర్వమైన అవకాశం.
గణపతి తత్త్వం ఏమిటి?
“వేదసంప్రదాయంలో గణపతితత్త్వానికి అత్యున్నత స్థానం ఉంది.”
ఋగ్వేదంలోని ప్రసిద్ధ మంత్రం—
गणानां त्वा गणपतिं हवामहे
कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् ।
ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत
आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥
గణానాం త్వా గణపతిం హవామహే
కవిం కవీనాముపమశ్రవస్తమమ్ ।
జ్యేష్ఠరాజం బ్రహ్మణాం బ్రహ్మణస్పత
ఆ నః శృణ్వన్నూతిభిః సీద సాదనమ్ ॥
— ఋగ్వేదం 2.23.1
గణపత్యథర్వశీర్షంలో—
त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि ।
त्वमेव केवलं कर्ताऽसि ।
त्वमेव केवलं धर्ताऽसि ।
त्वमेव केवलं हर्ताऽसि ।
त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि ।
त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम् ॥
త్వమేవ ప్రత్యక్షం తత్త్వమసి ।
త్వమేవ కేవలం కర్తాఽసి ।
త్వమేవ కేవలం ధర్తాఽసి ।
త్వమేవ కేవలం హర్తాఽసి ।
త్వమేవ సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మాసి ।
త్వం సాక్షాదాత్మాఽసి నిత్యమ్ ॥
అని గణపతిని పరతత్త్వస్వరూపంగా ఉపాసిస్తుంది.
అందువల్ల మన మండపంలో ప్రతిష్ఠించేది కేవలం అందమైన మట్టి ప్రతిమ అనే భావన ఉండకూడదు.
ఆ విగ్రహంలో భగవంతుని సాన్నిధ్యాన్ని భావించి చేసే ఆరాధనే ఉత్సవానికి ప్రాణం.
ఎందుకు గణపతి ఉత్సవం?
గణపతి విఘ్నేశ్వరుడు.
“శుభకార్యారంభంలో ఆయనను స్మరించడం భారతీయ ధార్మిక జీవితంలో అంతర్భాగం.”
కానీ వినాయక చవితి మనకు మరింత లోతైన సందేశాన్ని ఇస్తుంది.
మనలోని—
అహంకారం, అసహనం, అశ్రద్ధ, అవివేకం, క్రమశిక్షణలేమి, దురలవాట్లు—
ఇవన్నీ కూడా జీవితంలోని విఘ్నాలే.
అందువల్ల గణపతి ఆరాధన అంటే బయట విఘ్నాలను తొలగించమని ప్రార్థించడం మాత్రమే కాదు.
మనలోని విఘ్నాలను గుర్తించి వాటిని అధిగమించడానికి బుద్ధి–వివేకాలను ప్రసాదించమని ప్రార్థించడం కూడా.
అందుకే ఆయనను బుద్ధిప్రదాత, సిద్ధిప్రదాత, విఘ్నవినాశకుడు గా ఆరాధిస్తాం.
వినాయక చవితి మన ఇంట్లో ఒక విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించే పండుగ మాత్రమే కాదు; మన హృదయంలో వివేకాన్ని ప్రతిష్ఠించుకునే పర్వదినం.
వాసు ముక్తినూతల పాటి-
Leave a Reply