బొగ్గు కోసం ఎదురుచూపులు..ఆగిన సిమెంట్ ఉత్పత్తి…. ఖాయిలా దిశగా సీసీఐ…!
-10 లక్షల టన్నుల సామర్థ్యం
-ప్రభుత్వ రంగ పరిశ్రమకు నిర్వహణ సమస్యలు
-పోటీ పరిశ్రమల మధ్య ఉనికి పోరాటం
-ఉద్యోగులు.. వందలాది కుటుంబాల జీవనాధారంపై ఆందోళన
(హైదరాబాద్,న్యూస్ఇన్)
ఒకప్పుడు తాండూరు ప్రాంత పారిశ్రామిక ప్రగతికి ప్రతీకగా నిలిచిన కరణ్కోట్ సిమెంట్ ఫ్యాక్టరీ ఇప్పుడు అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. దేశంలో సిమెంట్ ఉత్పత్తి రంగంలో ప్రభుత్వ భాగస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలనే లక్ష్యంతో ఏర్పాటైన సిమెంట్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (సీసీఐ)కి చెందిన ఈ పరిశ్రమలో బొగ్గు కొరత కారణంగా ఉత్పత్తి నిలిచిపోయినట్లు సమాచారం. కోట్లాది రూపాయల విలువైన యంత్రాలు, వేలాది టన్నుల సిమెంట్ ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం, సొంత గనులు, విస్తారమైన భూములున్నా నిర్వహణలో ఎదురవుతున్న సమస్యలు సంస్థ భవిష్యత్తును ప్రశ్నార్థకంగా మారేలా చేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థను సమర్థంగా నడిపించాల్సిన యాజమాన్యం, పర్యవేక్షించాల్సిన కేంద్ర ప్రభుత్వం దృష్టి సారించకపోవడంతో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు ఖాయిలా దారిన పోతుంటే….ప్రైవేటు రంగం రోజు రోజుకు బలపడుతోంది.
ఆరు దశాబ్దాల సంస్థకు.. క్షీణిస్తున్న ఉత్పత్తి సామర్థ్య వినియోగం….
1965లో సీసీఐ దేశంలో సిమెంట్ ఉత్పత్తిలో స్వయం సమృద్ధి సాధించాలనే లక్ష్యంతో ప్రారంభమైంది. సంస్థకు చెందిన తాండూరు యూనిట్ 1987 జులై 1న వాణిజ్య ఉత్పత్తిని ప్రారంభించింది. కరణ్కోట్లోని ఈ పరిశ్రమకు ఏడాదికి 10 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల సిమెంట్ తయారు చేయాలన్న ఉత్పత్తి సామర్థ్యంతో ఏర్పాటు చేశారు. నెలకు సగటున 83 వేల టన్నులకు పైగా ఉత్పత్తి చేయగలదు. కానీ వాస్తవ పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా కనిపిస్తోంది.సీసీఐ 2024–25 వార్షిక నివేదిక ప్రకారం తాండూరు యూనిట్ ఆ ఏడాది కేవలం 4.27 లక్షల టన్నుల సిమెంట్ మాత్రమే ఉత్పత్తి చేసింది. అంటే స్థాపిత సామర్థ్యంలో 42.7 శాతం మాత్రమే వినియోగించుకుంది. అంతకుముందు ఏడాది 5.90 లక్షల టన్నుల ఉత్పత్తి నమోదైంది. ఒక్క ఏడాదిలోనే ఉత్పత్తి గణనీయంగా తగ్గడం పరిశ్రమ పనితీరుపై అనుమానాలు రేకిత్తిస్తున్నాయి.

బొగ్గు కోసం టెండర్లు.. ఉత్పత్తికి ఆటంకాలు….
సిమెంట్ తయారీలో బొగ్గు అత్యంత కీలకం. క్లింకర్ తయారీ ప్రక్రియలో నిరంతరంగా అధిక ఉష్ణోగ్రతలు అవసరం. అందుకు తగిన బొగ్గు నిల్వలు లేకపోతే సిమెంట్ ఉత్పత్తి సంస్థలు తమ కార్యకలాపాలను కొనసాగించడం కష్టమవుతుంది. తాజా పరిస్థితుల్లో బొగ్గు కొరత కారణంగా ఉత్పత్తి నిలిచిపోయిందని తెలుస్తోంది. సిమెంట్ కంపెనీకి కీలకమైన బొగ్గు సరఫరాలో జాప్యం వెనుక కారణాలేమిటన్నదానిపై స్పష్టత రావడం లేదు. 2025–26 వార్షిక నివేదిక ప్రకారం తాండూరు యూనిట్లో ఆ ఆర్థిక సంవత్సరంలో 1,00,137 మెట్రిక్ టన్నుల బొగ్గు వినియోగించారు. ఇందుకు రూ.65.27 కోట్లకు పైగా వెచ్చించారు. మరోవైపు 2026 సెప్టెంబరులో తాండూరు ఫ్యాక్టరీకి 8,000 టన్నుల వరకు జి-8 గ్రేడ్ బొగ్గును దిగుమతి చేసుకోవాలని నిర్ణయం తీసుకుని టెండర్లను ఆహ్వనించింది.
ప్రైవేటు కంపెనీల పోటీ.. ప్రభుత్వ సంస్థకు సవాలు….
సిసిఐ సిమెంట్ కర్మాగారం పరిసర ప్రాంతాల్లోనే మరిన్ని సిమెంట్ పరిశ్రమలతో పోటీ ఎదరర్కోవాల్సి వస్తుందని సీసీఐ తన 2025–26 వార్షిక నివేదికలో పేర్కొంది. ధరలు, ఉత్పత్తి వ్యయం, రవాణా ఖర్చులు, మార్కెటింగ్ సామర్థ్యం వంటి అంశాల్లో పోటీని తట్టుకోవడం సీసీఐకి ప్రధాన సవాల్ గా మారింది. ఇదే సమయంలో సంస్థ ప్రత్యేక గ్రేడ్ సిమెంట్ ఉత్త్పత్తి, రైల్వే కాంక్రీడట్ స్లీపర్ ప్లాంటర్లకు సరఫరా ఎగుమతుల ద్వారా తమ మార్కట్ ను విస్తరించుకునే యత్నాలు చేసింది. అయినా ప్లాంట్ ఉత్త్పత్తి సామర్థ్యాన్ని చేరుకోకపోవడం విశేషం.

ఉద్యోగులు.. కుటుంబాలకు జీవనాధారం…
సీసీఐ అధికారిక వివరాల ప్రకారం 2026 మే 1 నాటికి తాండూరు యూనిట్లో మొత్తం 86 మంది రెగ్యులర్ ఉద్యోగులు మాత్రమే ఉన్నారు. వీరిలో 45 మంది ఎగ్జిక్యూటివ్లు, 9 మంది సూపర్వైజర్లు, 32 మంది కార్మికులు ఉన్నారు.వీరే కాకుండా కాంట్రాక్టు కార్మికులు, రవాణా వాహన యజమానులు, ముడిసరుకు సరఫరాదారులు, స్థానిక వ్యాపారులు, ఇతర సేవలపై ఆధారపడే వారి జీవనోపాధి కూడా పరిశ్రమ కార్యకలాపాలతో ముడిపడి ఉంది. అయితే తాండూరు యూనిట్కు సంబంధించి ప్రత్యక్ష, పరోక్షంగా వందాలది కుటుంబాలు ఆధారపడి ఉంటాయి. ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడం దీర్ఘకాలం కొనసాగితే ఉద్యోగులతో పాటు అనుబంధ రంగాలపైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంటుంది.
సీసీఐ గతంలోనే ఖాయిలా సంస్థ.. మళ్లీ అదే పరిస్థితి వస్తుందా..
సీసీఐ చరిత్రను పరిశీలిస్తే గతంలోనే సంస్థ తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంది. 1996 ఆగస్టు 8న ఖాయిలా పరిశ్రమగా ప్రకటించారు. అనంతరం బీఐఎఫ్ఆర్ ఆమోదంతో ఏడు పనిచేయని యూనిట్లను మూసివేసి, మూడు యూనిట్ల ఆధునికీకరణకు చర్యలు చేపట్టారు. ప్రభుత్వ మద్దతుతో స్వచ్ఛంద పదవీ విరమణ పథకాలను అమలు చేసి ఉద్యోగుల సంఖ్యను కూడా తగ్గించారు. ఆ తర్వాత సంస్థ తిరిగి లాభాల బాట పట్టిందని 2025–26 వార్షిక నివేదిక పేర్కొంది.

ప్రభుత్వ వైఫల్యం ఎక్కడ…?
ప్రభుత్వ రంగ పరిశ్రమను లాభాల్లో నడపడమే కాకుండా దాని ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని కాపాడటం కూడా కేంద్ర ప్రభుత్వ బాధ్యత. సిమెంట్ రంగంలో పోటీ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో సాంకేతిక ఆధునికీకరణ, ఇంధన భద్రత, మార్కెటింగ్ విస్తరణ, రవాణా వ్యయాల నియంత్రణపై ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం. బొగ్గు వంటి కీలక ఇంధనం అందుబాటులో లేక ఉత్పత్తికి అంతరాయం ఏర్పడే పరిస్థితి వస్తే అది సరఫరా ప్రణాళిక, నిల్వల నిర్వహణపై ఎన్నో ప్రశ్నలు లేవనెత్తే అంశంగా మారుతోంది.
2026 మార్చిలో పార్లమెంటరీ పరిశ్రమల స్థాయీ సంఘం కూడా సీసీఐ ఆధునికీకరణ, ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెంపు, రుణభారం తగ్గింపునకు నిర్దిష్ట గడువుతో కార్యాచరణ ప్రణాళిక రూపొందించాలని సిఫార్సు చేసింది. సంస్థ అంతర్గత, అదనపు బడ్జెట్ వనరుల వినియోగం అంచనాలకు తగ్గట్టుగా లేదని కూడా కమిటీ ప్రస్తావించింది.
కరణ్కోట్ ఫ్యాక్టరీ విషయంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, సీసీఐ యాజమాన్యం తక్షణమే స్పందించాల్సిన అవసరం ఉంది. బొగ్గు సరఫరా పునరుద్ధరణ, ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడానికి కారణాలపై స్పష్టత ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది. 10 లక్షల టన్నుల సామర్థ్యం ఉన్న పరిశ్రమను కేవలం పరిమిత ఉత్పత్తితో కొనసాగించడం వల్ల ప్రభుత్వ పెట్టుబడుల అసలు ప్రయోజనం నెరవేరకుండా పోయే అవకాశం ఉంది.దేశీయంగా పారిశ్రామిక అవసరాలపై ఎంతో దృష్టి పెడుతున్న కేంద్ర ప్రభుత్వం సీసీఐ లాంటి సంస్థలను బలోపేతం చేయాలని ఎందుకు నిర్ణయం తీసుకోవడం లేదన్న ప్రశ్నలు అందరిలోనూ వ్యక్తం అవుతున్నాయి. భవిష్యత్తు అవసరాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను బలోపేతం చేస్తే…..వేలాది కుటుంబాలతో పాటు ప్రభుత్వానికి ఆదాయ వనరులను సమకూర్చే సంస్థగా మారే అవకాశం లేకపోలేదు.
